Δυόμισι χιλιάδες χρόνια πριν, στη σημερινή επαρχιακή οδό Ιερισσού – Αγίου Όρους, στον δήμο Αριστοτέλη Χαλκιδικής, χιλιάδες εργάτες δούλεψαν για να ανοίξουν ένα από τα πιο εντυπωσιακά τεχνικά έργα της αρχαιότητας: τη Διώρυγα του Ξέρξη. Το αυλάκι που χώρισε την ιστορία σε δύο κόσμους, την Ανατολή και τη Δύση, χάθηκε με τον χρόνο, αφήνοντας στη θέση του ένα μεγάλο όρυγμα που κάλυψε σταδιακά η φύση. Η μνήμη του, όμως, παρέμεινε ζωντανή.
Σήμερα, σε μια απροσδόκητη εξέλιξη, το μεγαλύτερο περσικό τεχνικό έργο στην Ευρώπη ετοιμάζεται να ξαναμπεί στον χάρτη, όχι ως μνημείο πολεμικής εκστρατείας αλλά ως σύμβολο ειρήνης, ανταλλαγής και τουριστικής συνεργασίας. Η άφιξη του προέδρου του Κέντρου Διεθνών Σχέσεων και Δημόσιας Διπλωματίας του υπουργείου Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Τουρισμού του Ιράν, Χοτζατολά Αγιουμπί, με επταμελή ομάδα υψηλόβαθμων αξιωματούχων, το ερχόμενο Σάββατο στη Χαλκιδική, προκειμένου να δει από κοντά το σημείο όπου ο Ξέρξης άφησε το σπάνιο αποτύπωμά του στον ευρωπαϊκό χώρο, μαρτυρά τη βαρύτητα του εγχειρήματος που προωθεί ο δήμος Αριστοτέλη.
«Η αποφασιστικότητα του δημάρχου Στέλιου Βαλιάνου να κάνουμε κάτι με αυτό το θέμα αρχίζει να αποδίδει καρπούς», λέει στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η σύμβουλος τουριστικού μάρκετινγκ του δήμου Αριστοτέλη, Μαρία Πάππα. Όπως εξηγεί, επειδή ο δήμος δεν έχει δικαιοδοσία στον συγκεκριμένο αρχαιολογικό χώρο, βρίσκεται σε συνεννόηση με την Αρχαιολογική Υπηρεσία για την εκπόνηση μελέτης που θα προβλέπει ήπιες παρεμβάσεις, όπως η δημιουργία ενός πάρκου με αρχαίες καλλιέργειες. «Εκπονείται ήδη μια προμελέτη, η οποία θα δοθεί στην Αρχαιολογική Υπηρεσία για να γίνουν οι απαραίτητες παρεμβάσεις, ώστε με τη σύμφωνη γνώμη της να εκδοθεί μια ολοκληρωμένη τελική μελέτη», σημειώνει.
Παράλληλα, ο δήμος αποφάσισε να ξεκινήσει άμεσα την προώθηση της περιοχής. Στο blog του Visit Greece του ΕΟΤ παρουσιάστηκαν επανειλημμένα προτάσεις για το τι μπορεί να κάνει ο επισκέπτης γύρω από τη Διώρυγα του Ξέρξη, αναρτήσεις που παρακολουθήθηκαν από εκατομμύρια αναγνώστες σε όλο τον κόσμο. «Και οι τέσσερις δημοσιεύσεις είχαν πολύ μεγάλη απήχηση και, μεταξύ άλλων, δεχτήκαμε από την πρεσβεία του Ιράν πρόταση να συζητήσουμε το θέμα», αναφέρει η κ. Πάππα.
Σύμφωνα με την ίδια, οι Ιρανοί μελέτησαν την ιστορία, η οποία -αν και πανάρχαια- δεν είναι ευρέως γνωστή ούτε στη χώρα τους και δεν τους άγγιζε ιδιαίτερα, καθώς αφορά μια πολεμική εκστρατεία. «Εμείς θέλουμε αυτό το σημείο να το μετατρέψουμε σε σύμβολο ειρήνης που θα συνδέσει την Ασία με την Ευρώπη», τονίζει η κα Πάππα. Μετά την πρώτη επαφή, οι Ιρανοί αναζήτησαν και εντόπισαν και τη γενέτειρα του Ξέρξη. «Η πόλη ονομάζεται Σιράζ, βρίσκεται στον Περσικό Κόλπο και είναι μια πολύ πλούσια περιοχή. Αν έχουμε πράγματα που μας συνδέουν, μπορούμε να έρθουμε πολύ κοντά», λέει.
Η ίδια υπογραμμίζει πως ο Δήμος Αριστοτέλη έχει στόχο το άνοιγμα στη Μέση Ανατολή. «Γιατί όχι να προσελκύσουμε εύπορους ανθρώπους από εκεί – επισκέπτες, τουρίστες, ταξιδευτές που θέλουν να δουν κάτι διαφορετικό ή να ζήσουν νέες εμπειρίες στην περιοχή; Είναι μια καινούργια αγορά, με λόγο, με τρόπο, με ιστορία και θέμα. Πιστεύω ότι θα πάει καλά», επισημαίνει.
Όλα τα παραπάνω αναμένεται να συζητηθούν στην επικείμενη αυριανή επίσημη επίσκεψη της ιρανικής αντιπροσωπείας στη Χαλκιδική, όπου θα ξεκαθαρίσει το πλαίσιο μιας νέας συνεργασίας που ενδέχεται να περιλαμβάνει πολιτιστικές ανταλλαγές, σχολικά προγράμματα, τουριστικές συνέργειες και συμμετοχή της ελληνοϊρανικής κοινότητας σε μελλοντικές δράσεις, όταν το έργο προχωρήσει.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η Διώρυγα του Ξέρξη, σήμερα θαμμένη, έχει εντοπιστεί ανάμεσα στα χωριά Νέα Ρόδα και Τρυπητή. Με μήκος περίπου 2 χιλιομέτρων, πλάτος 30 μέτρων και μέγιστο βάθος 15 μέτρων, αποτελεί το μεγαλύτερο τεχνικό έργο που κατασκευάστηκε στη Χαλκιδική κατά την αρχαιότητα. Κείμενο της αρχαιολόγου Ιουλίας Βοκοτοπούλου στην ιστοσελίδα του δήμου Αριστοτέλη επισημαίνει πως, «παρά την αναφορά της από τον Ηρόδοτο και άλλους αρχαίους συγγραφείς, η ύπαρξή της αμφισβητήθηκε για αιώνες. Όμως, οι έρευνες Βρετανών και Ελλήνων μηχανικών το 2008 κατέδειξαν την ακριβή θέση και τις διαστάσεις της, καταρρίπτοντας τη θεωρία της διολκού. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η διώρυγα εγκαταλείφθηκε σύντομα μετά τη διάνοιξή της, πιθανότατα ως έργο επίδειξης ισχύος προς τους τότε κατοίκους της Χαλκιδικής».
Πηγή: ΑΠΕ ΜΠΕ
Η διώρυγα του Ξέρξη
Η Διώρυγα του Ξέρξη ήταν ένα μεγάλο έργο της αρχαιότητας που κατασκευάστηκε στην χερσόνησο του Άθω, στη Χαλκιδική, από τον Πέρση βασιλιά Ξέρξη κατά την διάρκεια των Περσικών πολέμων.Η διώρυγα κατασκευάστηκε το 480 π.Χ. κατά τη διάρκεια μιας ακόμα εκστρατείας των Περσών. Ο Ξέρξης ήθελε να αποφύγει τον περίπλου του Άθω, καθώς την τελευταία φορά που το επιχείρησε είχε βυθιστεί ο στόλος του Μαρδόνιου. Την περιγραφή της διώρυγας μας τη μετέφερε ο Ηρόδοτος και ο Θουκυδίδης, αλλά μεταγενέστεροι ιστορικοί την αμφισβήτησαν γράφοντας ότι ο Πέρσης βασιλιάς κατασκεύασε Δίολκοκαι όχι διώρυγα. Πάντως οι σημερινές έρευνες δείχνουν ότι ήταν διώρυγα.
Σύμφωνα με την περιγραφή του Ηρόδοτου, το έργο ο Ξέρξης το ανέθεσε στους Αρταχαίη και Βούβαρο. Ο Αρταχαίης όμως λίγο πριν τελειώσει η διώρυγα αρρώστησε βαριά και πέθανε, κάτι που θεωρήθηκε μεγάλη συμφορά και κακός οιωνός από τον Ξέρξη. Ο Αρταχαίης τάφηκε στην Άκανθο με μεγάλες τιμές.