Υπάρχουν ερευνητικά προγράμματα που ολοκληρώνονται, παραδίδονται, αρχειοθετούνται και κάποια στιγμή ξεχνιούνται. Υπάρχουν όμως και ορισμένα που εξακολουθούν να σε ακολουθούν, επειδή, κοιτάζοντάς τα ύστερα από χρόνια, διαπιστώνεις ότι η αρχική ιδέα τους ήταν πολύ μπροστά από την εποχή της.
Το ΣΙΘΩΝ είναι ένα από αυτά.
Η ιστορία του άρχισε το 2003. Εκείνη την εποχή, τα ασύρματα δίκτυα ήταν ουσιαστικά άγνωστα στις εφαρμογές που εμείς θέλαμε να αναπτύξουμε για τη δασοπροστασία. Δεν υπήρχε κάποια έτοιμη λύση που θα μπορούσαμε απλώς να αγοράσουμε και να εγκαταστήσουμε. Υπήρχε όμως ένα μεγάλο και διαχρονικό πρόβλημα: ο χρόνος που χανόταν από τη στιγμή που ξεσπούσε μια δασική πυρκαγιά μέχρι να εντοπιστεί, να αναγγελθεί και να κινητοποιηθούν οι δυνάμεις για την πρώτη προσβολή.
Ως δασολόγος και ερευνητής στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών, θεωρούσα ότι έπρεπε να αναζητήσουμε μια διαφορετική λύση.
Η ιδέα ήταν να δημιουργηθεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα έγκαιρου εντοπισμού, αναγγελίας και παρακολούθησης των δασικών πυρκαγιών. Ένα σύστημα που θα συνδύαζε επίγεια οπτική τηλεανίχνευση, εναέρια θερμική απεικόνιση, ασύρματες επικοινωνίες και γεωγραφικά δεδομένα και θα μετέφερε την πληροφορία σε ένα κέντρο συντονισμού. Στόχος δεν ήταν απλώς να εντοπίζεται η φωτιά. Ήταν να μειωθεί ο χρόνος εντοπισμού, ο χρόνος πρώτης προσβολής και, κυρίως, ο χρόνος λήψης αποφάσεων.
Σήμερα όλα αυτά μπορεί να ακούγονται σχεδόν αυτονόητα. Το 2003 δεν ήταν.
Στην πρώτη αυτή προσπάθεια είχα την αμέριστη συμπαράσταση του άμεσου συνεργάτη μου Δρ. Γιώργου Τσιουρλή. Στη συνέχεια χρειάστηκε να συγκροτήσουμε μια μεγάλη διεπιστημονική ομάδα. Συμμετείχαν το Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών, το ΑΠΘ, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, το Ινστιτούτο Επιταχυντικών Συστημάτων και Εφαρμογών, τέσσερις ιδιωτικές επιχειρήσεις που συγχρηματοδότησαν το πρόγραμμα, το Πυροσβεστικό Σώμα και η Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών και Φυσικών Πόρων.
Το εγχείρημα ήταν από τη φύση του διεπιστημονικό. Η δασική επιστήμη έπρεπε να συναντήσει την τηλεπισκόπηση, τα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών, τις τηλεπικοινωνίες, την πληροφορική, την αεροπορική τεχνολογία και την επιχειρησιακή γνώση της δασοπυρόσβεσης.
Αυτό ήταν και το μεγάλο πλεονέκτημα του ΣΙΘΩΝ.
Δεν σχεδιάστηκε ως μια συσκευή. Σχεδιάστηκε ως ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό σύστημα.
ΑΠΟ ΤΟ ΔΑΣΟΣ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ
Η πευκόφυτη χερσόνησος της Σιθωνίας αποτέλεσε το πεδίο εφαρμογής. Εκεί δημιουργήθηκε ασύρματο δίκτυο επίγειας τηλεανίχνευσης, με πυλώνες εγκατεστημένους σε επιλεγμένες θέσεις του δάσους. Τα δεδομένα μεταφέρονταν ασύρματα προς το κέντρο συντονισμού, όπου δημιουργήθηκε ειδική αίθουσα λήψης και επεξεργασίας.
