Αυστηρές συστάσεις διατυπώνει ο Συνήγορος του Πολίτη προς το φορέα του Ελληνικού Κτηματολογίου για εφαρμογή των κανόνων διαφάνειας, τονίζοντας ότι είναι μία από τις βασικές αρχές λειτουργία του και την νόμιμη υποχρέωση του φορέα για την έγκαιρη διεκπεραίωση των υποθέσεων και την άμεση ενημέρωση των πολιτών.
Με σημείο αναφοράς το γεγονός ότι πολίτης μετά από έξι μήνες αναμονής, που οι υπηρεσίες του Κτηματολογίου τον είχαν κάνει αόρατο, υποχρεώθηκε να καταφύγει στην Αρχή για να πάρει αυθημερόν απαντητικό μέιλ για την ακίνητη περιουσία του, ο ΣτΠ αναδεικνύει θέμα ψηφιακής ταλαιπωρίας αλλά και «ψηφιακού αποκλεισμού» των πολιτών από το Κτηματολόγιο.
Ο Συνήγορος του Πολίτη στέλνει ηχηρό μήνυμα στο φορέα του Κτηματολογίου ότι η πρόσβαση στα ψηφιακά εργαλεία του Κτηματολογίου δεν μπορεί να μετατρέπεται σε προϋπόθεση για την ίδια την άσκηση θεμελιωδών δικαιωμάτων του πολίτη απέναντι στη διοίκηση. Και υπογραμμίζει ότι:
Το Κτηματολόγιο έχει υποχρέωση να διασφαλίζει στην πράξη την αρχή της δημοσιότητας και την πρόσβαση στις κτηματολογικές εγγραφές.
Το Κτηματολόγιο, ως διοικητική υπηρεσία οφείλει να εφαρμόζει τις διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας: να διεκπεραιώνει τις αιτήσεις, να απαντά στους πολίτες και, όταν δεν μπορεί να ικανοποιήσει ένα αίτημα, να εξηγεί εγγράφως το γιατί και να παρέχει κάθε χρήσιμη πληροφορία. Η ψηφιακή μετάβαση δεν καταργεί αυτές τις υποχρεώσεις.
«Οι αρχές της δημοσιότητας και πρόσβασης σας κτηματολογικές εγγραφές αφορούν τους πολίτες άμεσα και δημιουργούν υποχρέωση των υπηρεσιών να τους διευκολύνουν στην άσκηση των σχετικών δικαιωμάτων τους με την παροχή των κατάλληλων οδηγιών, ώστε να αξιοποιούνται οι ψηφιακές υπηρεσίες που παρέχει το Κτηματολόγιο». Και ανόγει θέμμα «ψηφιακού αποκλεισμού των πολιτών, καθώς στο επίσημο έγγραφο της Αρχής υπογραμμίζεται ότι:
«Επιπρόσθετα, παρατηρούμε ότι η ψηφιοποίηση των διοικητικών συναλλαγών περιορίζει ή και αποκλείει σημαντικό αριθμό πολιτών από την άσκηση των δικαιωμάτων τους, καθώς λόγω της άγνοιας του σχεδιασμού και της λειτουργίας των ηλεκτρονικών βάσεων, αδυνατούν να εξυπηρετηθούν, με αποτέλεσμα να στερούνται θεμελιωδών δικαιωμάτων τους έναντι των διοικητικών υπηρεσιών».
Κορυφή του παγόβουνου της ψηφιακής ταλαιπωρίας στο Κτηματολόγιο
Η συγκεκριμένη περίπτωση για την οποία έγινε η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη στο υποκατάστημα του Κτηματολογίου στην Κρήτη, η οποία πρέπει να τονιστεί ότι δεν αφορά μία σύνθετη ιδιοκτησιακή διαφορά, ούτε ένα δύσκολο τεχνικό ζήτημα που απαιτούσε μήνες διοικητικής επεξεργασίας, αλλά στην αποστολή ενός απλού ενημερωτικού email μοιάζει με κορυφή του παγόβουνου αλλά και κραυγαλέα απόδειξη της ψηφιακής ταλαιπωρίας χιλιάδων πολιτών και επαγγελματιών στο Κτηματολόγιο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, από τον πολίτη είχαν αποσταλεί ηλεκτρονικά μηνύματα ήδη από τις 30 Μαρτίου και τις 9 Απριλίου 2026. Παρά την παρέλευση μηνών, ο πολίτης δεν είχε καταφέρει ούτε να ενημερωθεί για το ακριβές περιεχόμενο των πράξεων ούτε να λάβει οδηγίες για το πώς θα μπορούσε να τις αναζητήσει ηλεκτρονικά.
Όπως καταγράφει ο Συνήγορος του Πολίτη, «παρά την παρέλευση αρκετού χρόνου, δεν έχει καταστεί δυνατή η ενημέρωσή της σχετικά με τις ανωτέρω πράξεις, ούτε της υποδείχθηκε κάποιος τρόπος που θα μπορούσε να έχει πρόσβαση σε αυτές, μέσω της πλατφόρμας του Κτηματολογίου».
Για σχεδόν πέντε μήνες, δηλαδή, ένας πολίτης που ζητούσε πληροφορίες σχετικές με την ακίνητη περιουσία του παρέμενε ουσιαστικά χωρίς διοικητική απάντηση.
Το Κτηματολόγιο αποφάσισε: «Τα email δεν διεκπεραιώνονται»
Όταν ο Συνήγορος του Πολίτη επικοινώνησε στις 18 Αυγούστου 2026 με το αρμόδιο Υποκατάστημα, πληροφορήθηκε ότι η αναζήτηση των ψηφιοποιημένων εγγράφων πραγματοποιείται μέσω της πλατφόρμας του Κτηματολογίου και ότι οι αιτήσεις που υποβάλλονται με email προς τα στελέχη του Υποκαταστήματος «δεν διεκπεραιώνονται».
Ακόμη και εάν ο πολίτης χρησιμοποίησε έναν τρόπο επικοινωνίας, που δεν αποτελεί την προβλεπόμενη διαδικασία για τη χορήγηση ψηφιακού εγγράφου, το ερώτημα που θέτει ο Συνήγορος είναι γιατί δεν ενημερώθηκε ποια διαδικασία έπρεπε να ακολουθήσει.
Και φέρνει τις υπηρεσίες του Κτηματολογίου ενώπιον των ευθυνών τους για το γεγονός ότι ένα email, που δεν μπορούσε να αντιμετωπιστεί ως κανονική αίτηση, έμεινε ουσιαστικά χωρίς απάντηση αντί να επιστραφεί στον πολίτη με μία απλή οδηγία για τη σωστή ηλεκτρονική διαδρομή.
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ εδώ
Του Αργύρη Δεμερτζή/
